OSMANLI`NIN BİLGE SANATÇISI... Kanuni'nin üstadı, Osmanlı'nın bilgesi Matrakçı Nasuh...
15.8.2015 01:37:00 -
ÜÇ PADİŞAH ve BİR BİLGE...

Tarih onu Matrakçı, tarihçilerse Asya'nın da Vinci'si olarak ifade etti. Renklerden rakamlara, sanat ve ilmi birleştirdi. Hem hattat, hem şair hem de minyatürcüydü. Matematik üzerine yaptığı çalışmalarla kendinden sonrakilere ilham verdi. Haritalarda kullandığı teknik, manzara ressamlığı ve topografik resim... Renkldrin üstadı, bilge bir Osmanlı, Matrakçı Nasuh..


Asıl adı Nasuh bin Karagöz bin Abdullah el Bosnavi'ydi. II.Bayezid döneminde Enderun'da yetişti. I. Selim'e sunduğu ‘'Cemal el-Küttab ve Kemal el-Hüssab'' adlı kitaplar ve "Matraki kafes çarpımı'' onu modern matematiğin öncüsü konumuna taşıdı. Uzunluk ölçüleri üzerine de çalıştı, cetveller hazırladı. Avrupalı matematikçiler onun metodlarını inceleyip geliştirdi. Döneminin neredeyse tüm ilimlerine hakimdi. Hem estetik hem ilim erbabıydı. Tarih ve dil bilgisini birleştirerek Taberi Tarihi"ni "Mecma´el-Tevârîh" adıyla Arapçadan Osmanlıcaya çevirdi.

16. yüzyılın bu büyük ilim adamı, silahşörlüğü ve savaş oyunlarına duyduğu merakla da anıldı. Mısır'a giderek yarışmalara katılan Matrakçı Nasuh, silahlar üzerine bir kitap yazarak bu konudaki bilgisiyle de dikkat çekti. O, sadece silahları kullanmıyor aynı zamanda onları iyice tanıyordu. Bir savaş oyunu olan matrak oyunuyla adı özdeşleşti. Bu oyunu Kanuni'nin şehzadelerinin sünnet düğününde sergileyerek daha da dikkat çekti. Kanuni,  yetenekleri karşısında bir ferman ile onu onurlandırdı. Matrakçı'ya saygıda kusur edilmeyecekti. O, sanatlarda ve ilimde üstad, reisdi. 
Üç padişahın bilgesi Matrak oyunu ile adının önüne bir lakap almıştı oysa onun gerçek ünvanı ilmi ve sanatıydı. Çok iyi bir şehir gözlemcisiydi. Bu özelliğini Kanuni'nin1534-1536 yılları arasındaki İran seferinde öyle bir kullandı ki padişah fermanından çok bu eser onu sanatta ve ilimde reis kıldı. Padişahın sefer güzergahını alim yönüyle belgeliyip sanatçı yönüyle resmetti. Coğrafi unsurlardan mimariye, bitki örtüsünden hayvan çeşitlerine kadar pek çok unsur, onun hazırladığı sanatlı haritalarda yerini alarak arşivlendi. 

"Beyan-ı Menazil-i Sefer-i Irakeyn'' adlı eser, Osmanlı sanat anlayışında hem resimde hem de minyatürde yeni bir süreç başlamasına sebep olmuştu. İstanbul'dan başlayarak Tebriz üzerinden Bağdat'a ve yine Tebriz üzerinden İstanbul'a kadar geçen yol üzerindeki tüm menziller, bu eserle hem harita işlevi gördü hem de sanatkarın kurgu teknigi ile bir film gibi seferi anlattı. Daha önce görülmeyen bir şeydi. Matrakçı Nasuh, hem renkleri hem ilmini kullandı. Estetik ve ilim, zarafet ve ihtişam 16. yüzyıldan bu yana haritalarından yansıyor. O, üç padişahın alimi, renklerin üstadı ve silahların efendisi....

İnsan ve Sanat

Fadime Türkölmez    

  • Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır. Neleri kabul ediyorum: ip adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle pa ylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
    • Bülent altınölçek
    • 17 Ağustos 2015 Pazartesi
    • Sayın Yetkili ,
      Güzel bir yazı olmuş,ancak bu tanıtımda kullanılan minyatürler neresidir hic bir bilgi yok.
      Saygılarımla

    © 2015 insanvesanat.com Kaynak gösterilmeden çoğaltılamaz.   İletişim  |   Künye  |   Reklam  |   Hukuki Şartlar  |   Gizlilik  |   Yardım

    Oscar Medya