MİNYATÜR SANATININ YOLCULUĞU Mani duvar resimlerinden bir İslam sanatına doğru yolculuk...
13.7.2016 16:16:00 -
RUHUYLA DOĞULU, ADIYLA AVRUPALI: MİNYATÜR

Adını Batı'dan aldı, ruhunu ise Doğu'dan... Ortaçağ Avrupa'sında el yazmalarının ilk haflerinin rengi olan minium yani kurşun oksit Doğulu bir sanata ad olmuştu. Ne kadim Mısır, ne Mani dini ne de bu sanata ruh veren İslam ülkeleri bu ada itiraz etti. O artık, adıyla Avrupalı, ruhuylaysa tam bir Doğuluydu. 
Mani, ressamdı ve öğretilerini yayarak akılda kalmalarını istiyordu. Kitaplarını resimlerle süsledi. Müslümanlar, Mani-i Nakkaş dedikleri ressamın sanatından etkilendiler. Bu resimleri, kendi inanç ölçülerinde yorumlayarak ona tasvir ve nakış dediler. Böylelikle Selçuklu minyatürlerinin temeli oluştu. Anadolu Selçuklu Devleti zamanında İran'la kurulan ilişkiler, Türk sanatçıları Zerdüşt yazmaları ile tanıştırdı. İran etkisi, Tür-İslam minyatürlerinde 18. yüzyıla kadar devam etti.
Osmanlı dönemine ait en parlak minyatür eserleri Kanuni devrine aitti. 20 bin eserin verildiği dönemden pek çoğu günümüze kadar ulaşmayı başardı. Kanuni öncesindeyse sadece iki isim vardı. Biri Fatih Sultan Mehmet'in portresini yapan Sinan Bey, diğeriyse II. Beyazıd döneminin önemli ismi Baba Nakkaş. 

Minyatür: Sinan Bey

18. yüzyıl, Osmanlı minyatürü için yenilikler demekti. Lale Devri'nin de etkisiyle Levni, renklerden betimlemeye kadar pek çok farklılık getirmişti. Minyatürlerinde kullandığı perspektif anlayışıyla dikkatleri çeken sanatçı, eserlerinde ışık ve gölgeyi kullandı, üslubuyla Avrupa resim sanatına geçiş olarak kabul edildi. Levni sonrasındaysa minyatür, Batı etkisine girdi. 

Batıdaysa 8. yüzyıldan sonra görülen minyatürün ilk örnekleri İncil yazmalarında yeraldı.12. yüzyıldan itibaren dindışı tasvirlerde de kullanılmaya başlayan sanat, baskı makinasının bulunuşuna kadar önemli eserler verdi. Zaman içinde aksesuarlar üzerine işlenen portrelerde kullanılan minyatür, 17. yüzyılda fildişi üzerine de yapıldı. Batı'da etkisi giderek azalan minyatür sanatı geleneksel olarak sürdürüldü.

Minyatür: Levni

Kitapları süslemek için oldukça küçük resimlerin yapılması esasına dayanan minyatür, genel hatlarıyla çizgiye dayanan, saf ve parlak renklerin kullanıldığı bir sanat. Perspektif derinliğin yeralmadığı sanatta, en uzak obje bile tüm detaylarıyla yeralıyor. Daha çok bir olayın tasvirine dayanan minyatür, önce konuya dair eskizin hazırlanması ile başlıyor. Çizimin aharlı kağıt üzerine geçirilmesinin ardından genellikle altın kullanılarak zemin boyaması yapılıyor, ardından mühre yardımıyla parlatılan altın ve is mürekkebiyle belirlenen sınırlara geliniyor. Sanatçının maharetini gösterdiği renklendirme aşamasıysa sabır gerektiren detaylı bir çalışma. Tarama, akıtma, noktalama ve tonlama gibi farklı boyama teknikleriyle çalışan sanatçı, kimi zaman bir saç teli, kimi zaman da bir elbise kıvrımına kadar kompoziyonu adeta işliyorlar.

insanvesanat.com
FadimeTürkölmez    

  • Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır. Neleri kabul ediyorum: ip adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle pa ylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.

    Yorum Bulunamadı...
    İlk yorum yapan siz olun.

    © 2015 insanvesanat.com Kaynak gösterilmeden çoğaltılamaz.   İletişim  |   Künye  |   Reklam  |   Hukuki Şartlar  |   Gizlilik  |   Yardım

    Oscar Medya