KAPIDAKİ HABERCİ Bir bağlantı halkası, ayna adı verilen süsler ve tok tok sesiyle misafir habercisi tokmaklar...
12.3.2016 02:15:00 -
KAPIDAKİ HABERCİ

Anadolu'nun kültürel ve sosyal birikimlerinden biri olan kapı tokmakları, geçmişten günümüze insan hikayelerini taşıdı. Mahremiyet algısının tezahürü olup haber verme işlevi gören tokmaklar; hayvan, bitki, insan figürleriyle süslüydü. 

Kendilerine mahsus ilginç hikayeleriyle dönemin sosyal ve kültürel düzeyi hakkında bilgi veren kapı tokmakları, kimi zaman misafirin cinsiyetini kimi zaman da ev sahibinin medeni durumunu ifade etti.

Geleneksel Osmanlı evlerinde rastlanan iki tokmaklı kapılar, misafirin kadın ya da erkek olduğunu haber verdi. Büyük ve tok sesli olan erkek; küçük,  tiz sesli olansa kadın misafir içindi. El şeklinde rastlanan tokmaklarsa parmakta yüzük olup olmamasına göre bekar, evli, dul ayrımını ortaya koydu.

Aslan, ejderha, yılan, kuş,  ya da Medusa şeklinde stilize edilen kapı tokmakları kötülüklere karşı korunma, şans, güç göstergesini sembolize etti. Aslan, güneş ve aydınlığı; ejderha, ay ve karanlığı; kartal ise gücü simgelerken yılan da evi zararlı yaratıklara karşı korumak amaçlı yapıldı. Bereketin simgesi narsa el şeklindeki tokmaklarda rastlandı. 

Tokmaklar kadar kapılardaki halkalar da farklı anlamlara sahipti.  Halkanın sıkı sıkıya bağlı olması, evde kimsenin olmadığı, gevşek bağlanması kısa süre sonra geleceğini gösterdi. Bunun yanı sıra halkanın vurulması tanıdık birinin geldiğini belirtti.

Orta Asya'dan Anadolu'ya, Selçuklu'dan Osmanlı'ya medeniyet anlayışının göstergesi kapı tokmakları, estetik ve zarif hikayeleriyle insanı anlatmaya devam ediyor.

 

İnsan ve Sanat

  • Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır. Neleri kabul ediyorum: ip adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle pa ylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.

    Yorum Bulunamadı...
    İlk yorum yapan siz olun.

    © 2015 insanvesanat.com Kaynak gösterilmeden çoğaltılamaz.   İletişim  |   Künye  |   Reklam  |   Hukuki Şartlar  |   Gizlilik  |   Yardım

    Oscar Medya