16.YÜZYIL DAHİSİ MATRAKÇI NASUH`A DAİR HERŞEY. .. "Matrakçı Nasuh'un meziyetlerini anlatmak, aktarmak ve anmaktan büyük mutluluk duyduk."
14.9.2015 02:04:00 -
16.YÜZYIL DAHİSİ MATRAKÇI NASUH'A DAİR HERŞEY. ..

Proje nasıl doğdu?
Bir çok disiplini bir araya getirerek yaptığmız tüm İKASD projelerinde ortak nokta ülkemizi, tarihimizi, kültürümüzü, sanatımızı uluslararası platformlara taşımaktır.
Bir çok meziyete sahip, 16.yüzyıl dahisi olarak tanımlanmış Matrakçı Nasuh, tarihimizin aktarımını bir dönem yazılı olarak sağlamış, bu tarihi zenginliği yaptığı çalışmalar ile kalıcı kılmıştır. Biz de bütün bu bileşenleri bir araya getirerek 2012 yılında Matrakçı Nasuh hakkında çalışmalara başladık. 2013 yılında Matrakçı'nın ölümünün 450. yılına ithafen UNESCO'nun 2014-2015 yıllarını kapsayan dönemi Matrakçı Nasuh Anma ve Kutlama Yıldönümleri olarak belirlemesi, çalışmalarımıza büyük bir motivasyon ile hız vermemizi sağladı. Bu vesile ile projeyi UNESCO Türkiye Milli Komitesi ile paylaştık ve kabul edildik. Belirlediğimiz proje disiplinleri ve enstrümanlarına sağladığımız destekler projenin gelişmesine, zenginleşmesine yol açtı. Üç yıla yakın bir sürede hazırlanan ‘'16. yüzyıl dahisi Matrakçı Nasuh'', geçtiğimiz aylarda T.C. Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın projeyi himayesine alması ile tüm emeklerimizi taçlandırdı, onurlandırdı.
Projenin sergi ayağında, 12 değerli bayan sanatçı, klasik sanatlarımızdan ‘'çini'' ile sanatçı ve nakkaş Matrakçı Nasuh'u, ‘'hat'' ile şair ve hattat Matrakçı Nasuh'u, ‘'modern resim'' ile de silahşör, sporcu, matematikçi Matrakçı Nasuh' u anlattı.
Meziyetlerini sadece sanatla anlatmak yeterli değildi. Matrakçı Nasuh'un tarihçi ve felsefeci kimliğini anlatmak, onun yazdığı eserleri anlamak gerekliydi. Reha Bilge'nin hazırladığı, Mertol Tulum'un yeni Türkçeye aktardığı Topkapı Sarayı Revan Yazması 1272 No'lu Matrakçı Nasuh ‘‘Tarih-i Sultan Bayezid'' eserinin tıpkı basımını yapmak için arayışlara girdik. Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu Başkanı Sayın Bülent Katkak ile paylaştığımız eser, kurum tarafından desteklenerek okurlara sunuldu.
Ülkemiz adına gerçekleştirdiğimiz bu çalışma sürecinde birçok devlet kurumu ile işbirliği yaptık. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile yaptığımız görüşmelerde 16. yüzyıl Klasik Türk Musikisi konusunda da bir çalışma yapmanın doğru olacağı noktasında fikir birliğine vardık. T.C. Kültür Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü İstanbul Devlet Türk Müziği Araştırma ve Uygulama Topluluğu, Doç. Dr. Murat Salim Tokaç yönetiminde ‘'16.yüzyıl Türk Musikisi'' albümü hazırladı. Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu bu albümü yayınlayarak projeye anlam kazandırdı.
Bir vesile ile bir araya geldiğimiz PTT A.Ş. Değerli Kağıtlar Daire Başkanlığı ise Matrakçı Nasuh anısına özel pul basarak bu anlamlı projeye değer kattı.
Ve Matrakçı Nasuh Belgeseli... 
Bazı şeyler öyle bir gelişti ki proje kendi iç dinamiklerini üretmeye başladı.

 


Matrakçı Nasuh hakkında biraz bilgi verebilir misiniz?
Değerli tarihçilerimiz ile yaptığımız istişareler ve uzun araştırmalar sonucunda doğum tarihi ile ilgili kesin bir bilgiye rastlayamadık. Ancak, küçük yaşta saraya alınmış, II. Bayezid zamanında Enderun'da eğitim görmüş ve yetişmiş. Yavuz Selim ve Kanuni Sultan Süleyman dönemlerinde yaşamış, bir çok meziyete sahip bir şahsiyet olarak iz bırakmış Matrakçı Nasuh. Asıl adı ‘'Nasuh bin Karagöz bin Abdullah el Bosnavi''. Adındaki ‘'Bosnavi'' kelimesi Bosnalı olduğuna dair bir ipucu veriyor. Geçmişinin Bosna Hersek'de Saraybosna yakınlarındaki Visoco kasabasına dayandığını öğrendikten sonra bu kasabaya da gittim. Visoco müzesi müdürü Prof. Senad Hodovic ve Bosnalı tarihçiler ile görüşmelerimiz oldu. Ancak orada da çok farklı bilgilere ulaşamadım. Visoco' da ‘'Matrakçı Nasuh'' ismi bir sokağa ve Altındağ Belediyesi tarafından kasabaya kazandırılan kültür merkezine verilmiş. 
Hayatı ve geçmişi hakkında bilgilerin bu kadar az olmasına rağmen, kazandırdığı eserler, buluşlar ve meziyetleri sebebi ile ‘'16.yüzyıl dahisi'' olarak adlandırılmış, mana ve marifet sahibi bir kişi imiş Matrakçı Nasuh. Matematikçidir, silahşördür, sporcudur, felsefecidir, tarihçidir, şairdir, sanatçıdır. 
İcra ettiği hüsn-i hat ve minyatür sanatına yeni üsluplar katarak geleneksel sanatların gelişmesine katkı sağlamış. Resimleri ise Matrakçı'nın Rönesans sanatçıları ile aynı özelliklere sahip olduğunu göstermektedir. Tarihde , Osmanlı'nın renk ustası, doğunun Leonardo Da Vinci'si olarak da adlandırıldığını görüyoruz.
Matrakçı Nasuh´un her alanda gösterdiği ustalığı karşısında Kanuni, 1529 tarihli fermanında; Nasuh´un İslam dünyasında ve sanatlarda tek olduğunu, herkesin Nasuh´u "Üstad" ve "Reis" olarak tanımasını, ona saygıda kusur edilmemesini buyurmaktadır.
‘'Nasuh bin Karagöz bin Abdullah el Bosnavi'' yani 16.yüzyıl dâhisi Matrakçı Nasuh'un her ne kadar doğumu hakkında fazla bilgiye sahip olunmasa da 1564 yılında izleri ve etkileri günümüze kadar uzanan sayısız eserini geride bırakarak hayata veda etmiş. 

Sergide ne gibi çalışmalar yer alacak?
Sergide, Matrakçı'nın sanata değen meziyetleri üzerine çalışmalar gerçekleştirildi.
Çini sanatçısı ve nakkaş Sevim Ersoy liderliğinde oluşturulan ve 9 bayan çini sanatçısından oluşan ekip ile iki seneye yakın bir sürede tamamlandı çini çalışmaları. ‘'Matrakçı Nasuh''un doğu seferlerini anlattığı, ‘'Beyan-ı Menazil-i Sefer-i Irakeyn'' ve batı seferini anlattığı ‘'Tarih-i Feth-i Şikloş Estergon İstol-Belgrad'' eserlerinde resmettiği haritalardan yapılan seçkiyi çini panolara aktardılar. Bu eserler ile Matrakçı Nasuh'un ressam ve nakkaşlıklığı işlenmiş oldu. Hattat Hülya Cansız Gür yine bu iki eserde yer alan seferler ile ilgili beyitlerinden yapılan seçkiyi 16.yüzyılda en parlak dönemini yaşayan ve hattat Matrakçı Nasuh'un yorumladığı celi sülüs ve divani tarzda yazılardan oluşan on adet levha hazırladı. Bu çalışmalar ile de hattat ve şair Matrakçı Nasuh'a değinildi. Ressam Sema Bicik ise Matrakçı Nasuh'un topoğrafik çizimlerinden yola çıkarak tuval üzerinde ressam, matematikçi ve silahşör Matrakçı Nasuh'u yorumladı. 
Böylece 12 bayan sanatçının ürettiği 41 nadide eser ile Matrakçı Nasuh'un meziyetlerini anlatmak, aktarmak ve anmaktan büyük mutluluk duyduk.
Hangi ülkeleri gezecek sergi? Ülkeler nasıl belirlendi?
Biz ‘'projenin seferi'' diyoruz.... Haritaların seçkisi yapılırken proje seferi üzerinde durulan en önemli konulardan biri idi. Rotasyon batı ve doğu seferi gerçekleştirmek üzere planlandı. Bu çalışma her ne kadar ‘'16.yüzyıl dâhisi Matrakçı Nasuh'' projesi ise de temelini ve içeriğini oluşturan, Matrakçı Nasuh'un kaleme aldığı, batıda zaferleri ile ‘‘Muhteşem Süleyman'', doğuda adaleti ile ‘‘Kanuni Sultan Süleyman'' olarak anılan, tarihimizin unutulmaz şahsiyeti, Osmanlı İmparatorluğu'nun 10. padişahı ve saltanatının 10 yılını başarılı seferler ile geçiren I. Süleyman. Sefer rotasyonu, 2016 yılında ölümünün 450.yılında anılacak Kanuni Sultan Süleyman'ın yaşamındaki 10 sayısından yola çıkılarak belirlendi. 3 kıta, 9 ülke, 10 şehir.
Proje ilk olarak Matrakçı Nasuh'un doğduğu topraklarda, Saraybosna da 4-25 Mayıs 2015tarihleri arasında, 1896 da Avusturya-Macaristan İmparatorluğu döneminde belediye binası olarak inşaa edilen, İkinci Dünya Savaşı sonunda Ulusal Kütüphane'ye dönüştürülen, 1992-1995 savaşında yakılan ve bir yıl önce restarasyonu tamamlanarak yeniden açılan Vijecnica'da Sayın Emine Erdoğan hanımefendinin onurlandırması ile gerçekleştirildi. Hem ülke hem mekan olarak projenin buradan sefere başlaması projeyi daha da anlamlandırdı diye düşünüyorum. 
İkinci durağımız Sırbistan. 15 Eylül - 15 Ekim 2015 tarihleri arasında Belgrad Etnoğrafya Müzesi'nde gerçekleştireceğiz projeyi. Belgrad'tan sonra Roma, Ankara, İstanbul, Paris, Viyana, Tokyo, Newyork ve Kanuni Sultan Süleyman'ın ölümünün 450.yılına atfen 2016 Eylül ayında Budapeşte'de, 3 kıta, 9 ülke, 10 şehir seferini tamamlayacağız.

 


Projenin arka planında kaç kişilik bir ekip çalıştı?
Ekip çalıştı ve çalışmaya da devam ediyor. Önümüzde daha 9 şehir var. Herkesin özveri ile çalıştığı, desteklediği büyük çok büyük bir ekibiz. 
Projenin çekirdeğini oluşturan 12 bayan sanatçı, projenin hayata geçmesini sağlayan İKASD İstanbul Kültürlerarası Sanat Diyalogları Derneği gönüllüleri, tarihçiler, yazarlar, tercümanlar, prodüksiyon ekibi, tasarım ekipleri, lojistik, üretim ve saha uygulama ekipleri.. 
T.C. Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın himayelerinde, kültürümüzü ve sanatımızı uluslararası platformlara taşıyacak tarihsel nitelikteki böyle kapsamlı bir projenin gerçekleştirilmesine destek veren T.C Dışişleri Bakanlığı, T.C.Kültür ve Turizm Bakanlığı, TİKA, UNESCO Türkiye Milli Komitesi, Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu, Yunus Emre Enstitüsü, PTT A.Ş., insanvesanat.com, Anadolu Ajansı, ve Turkuvaz Medya, gideceğimiz ülkelerdeki Büyükelçiliklerimiz ve o ülkelerin resmi makamları, müzeleri... 
Tüm kurum, kişi ve ekiplere, emeği geçen herkese buradan tekrar teşekkür etmek isterim..
 Projeyle amaçlanan nedir?
Sefer boyunca uğrayacağımız tüm ülkelerde açılış programlarında akademisyen ve tarihçilerin katılacağı ''Matrakçı Nasuh'' konferansı ve T.C.Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü tarafından 16.yüzıl Türk Musikisi konseri gerçekleştirilecek. Sefer süresince ‘'Matrakçı Nasuh Taih-I Sultan Beyazıd'' tıpkı basım eseri, İngilizce Türkçe proje kataloğu, ‘'16.Yüzyıl Türk Musikisi'' albümü, Matrakçı Nasuh hatıra pulu ve Matrakçı Nasuh belgeseli ziyaretçilere hediye edilecek. 
Ülkemiz, tarihimiz, kültürümüz, sanatımız... Amacımız, tüm çalışmalarımızda olduğu gibi, beslendiğimiz bu kavramlar üzerinden doğru anlatımlarla gelecek nesillere aktarımlarda bulunmaktır. Çıktığımız bu yolda uluslararası platformlarda gerçekleştirdiğimiz ‘'16.yüzyıl dâhisi Matrakçı Nasuh'' projesinin de bu kavramlar çerçevesinde kalıcı olacağı ve iz bırakacağı inancındayız.

İnsan ve Sanat    

  • Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır. Neleri kabul ediyorum: ip adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle pa ylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.

    Yorum Bulunamadı...
    İlk yorum yapan siz olun.

    © 2015 insanvesanat.com Kaynak gösterilmeden çoğaltılamaz.   İletişim  |   Künye  |   Reklam  |   Hukuki Şartlar  |   Gizlilik  |   Yardım

    Oscar Medya